SYNOPSIS

Iedere maandagmiddag om 13.00 uur rijdt Femke Harmsen dezelfde route van huis naar het Smalfilmarchief in Hilversum. Fragiel en broos zit ze in de kelder van het archief achter een kleine omgebouwde Steenbeck filmtafel en kijkt naar filmbeelden. Beelden van amateurs, afkomstig van stoffige zolders en vaak decennialang ongezien gebleven. Femke is de eerste die zo'n nieuw binnengebrachte doos met mogelijk bijzondere ontdekkingen aan haar blik voorbij laat trekken. Vrijwel elke willekeurige gebeurtenis uit het leven die je kunt bedenken komt voorbij. In een regelmatig handschrift schrijft Femke pagina na pagina van boven tot onder vol met de nauwkeurige weerslag van wat ze ziet. Haar rechterhand blijft een moment boven het papier zweven, voordat ze kordaat een komma zet en vervolgens links op de bladzijde verder gaat, met een woord als 'fietstassen' of 'zo eindigde hun verkering'.

Al jaren doet Femke dit werk, als een van de vrijwilligers die het Smalfilmarchief rijk is. Maar dit is het laatste jaar. De collectie wordt overgedragen aan het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, het grootste audiovisuele archief van Nederland. In deze professionele organisatie zal voor de vrijwilligers geen plaats meer zijn. Het Smalfilmarchief wordt als zodanig opgeheven en er komt een moment dat Femke haar laatste filmspoeltje op de punt van haar balpen terug zal spoelen en voorzichtig opbergen in het doosje. Ze maakt haar vinger nat om de laatste snippers filmbeeldjes van haar tafel op te ruimen.

We zien de archiefbeelden terwijl vaak een stukje van Femkes zilvergrijs haar, onscherp het kader afsnijdt. Dit principe wordt doorgezet in de autorit op weg naar het archief of weer terug naar huis; onscherpe lampjes van tegenliggers, de regelmatige schaduwen van de eiken die ze passeert. Het zijn de jaargetijden waar Femke zich doorheen beweegt; het heden dat tot verleden verglijdt, en zich naadloos voegt in het leven, dat nogmaals bekeken als een serie déjà vu's van schijnbaar willekeurige momenten aan ons voorbij trekt.

WAT BLIJFT BEWEEGT is een verzameling van de beelden die in het hoofd achterblijven. Het leven heeft een strikt chronologische volgorde van wieg tot graf. Toch is dat niet de manier waarop je dat altijd ervaart. Zelden leef je uitsluitend in het hier en nu; beelden van het verleden voegen zich in projecties van de toekomst. Sommige beelden blijven haken in je hoofd om daar nooit meer te verdwijnen. Andere beelden worden zo belangrijk gevonden dat ze worden vastgelegd op film. Als die beelden vervolgens vertoond worden, kunnen ze zich op hun beurt weer nestelen in andere hoofden, ook nadat de dringende reden om die gebeurtenissen vast te leggen allang verdwenen is. Wanneer filmer en gefilmde al zijn gestorven.

 

ga naar de site van het Instituut voor Beeld en Geluid